„Trochę wszystkiego i nigdy za dużo niczego”. To japońskie przysłowie można odnieść do procesów produkcyjnych firmy MUJI, które nie zmieniły się od momentu jej powstania.

Choć czasy i zwyczaje mogą się zmieniać, MUJI nadal kładzie nacisk przede wszystkim na dobór materiałów, skrupulatną kontrolę procesów produkcyjnych oraz uproszczenie opakowań, aby tworzyć wysokiej jakości produkty bez zbędnych dodatków.

01.

Materiały wykorzystywane do produkcji wyrobów mają dla MUJI ogromne znaczenie, dlatego firma poszukuje na całym świecie najbardziej odpowiednich surowców. Najważniejszym kryterium wyboru jest – i zawsze będzie – jakość.

MUJI wykorzystuje najwyższej jakości materiały, naturalne esencje o niewielkim wpływie na środowisko, produkty odrzucone ze względu na wygląd oraz skrawki i odpady powstałe podczas produkcji innych wyrobów. W ten sposób MUJI jest w stanie zapewnić tak wysoką jakość w rozsądnej cenie. Na przykład MUJI przetwarza włókna bawełniane, które odpadły podczas czesania (ochiwata), na tkaniny, wykorzystuje papier z recyklingu na etykiety, torby i opakowania oraz zbiera kawałki cukierków, które zostały odcięte podczas procesu produkcji, aby można je było również sprzedać, ponieważ smakują dokładnie tak samo. MUJI wybiera również surowce pochodzące ze zrównoważonych źródeł, takie jak bawełna organiczna, konopie lub kapok, co zapewnia minimalny wpływ zarówno na środowisko, jak i na producentów, a jednocześnie nadaje odzieży wyjątkowe właściwości i zwiększa jej funkcjonalność.

Aby osiągnąć tę równowagę, należało skupić się na trzech priorytetach: doborze materiałów, usprawnieniu procesów oraz uproszczeniu opakowań. Celem było powrót do wewnętrznego uroku przedmiotu – koncepcji ściśle powiązanej z tradycyjną japońską estetyką su. Słowo su, oznaczające „skromność” lub „brak ozdób”, promuje ideę, że prostota nie jest jedynie skromnością czy oszczędnością, ale może być nawet bardziej pociągająca niż luksus. Były prezes MUJI, Masaaki Kanai, podsumował tę ideę następującymi słowami: „MUJI oferuje przedmioty, które ograniczają nadmiar i pozwalają użytkownikom odczuwać piękno oraz dumę z prowadzenia prostego i skromnego życia”.

02.

Procesy produkcyjne są regularnie poddawane szczegółowej analizie. Wszystkie etapy, które nie mają wpływu na jakość produktu – takie jak sortowanie, klasyfikacja według rozmiarów i polerowanie – są eliminowane, aby zachować wyłącznie te czynności, które są naprawdę niezbędne.

Stawiając na prawdziwą jakość, MUJI ogranicza ilość odpadów i koszty. Na przykład rezygnuje się z sortowania słodyczy, suszonych grzybów shiitake i innych przekąsek według kształtu i wielkości. Przeglądane są normy dotyczące ciemnych plam i spływów glazury na porcelanowej zastawie stołowej, aby ograniczyć wyrzucanie produktów. Pominięto również proces bielenia masy papierniczej wykorzystywanej do produkcji opakowań, etykiet i zeszytów. Te wytyczne produkcyjne, umożliwiające oferowanie wysokiej jakości produktów w przystępnych cenach, celebrują również niedoskonałość rzeczy i płynące z niej piękno.

Zgodnie z japońską filozofią wabi-sabi wdzięk i harmonia tkwią w tym, co nieidealne i naturalne – a nie w ustandaryzowanych formach i braku niedoskonałości.

03.

Uproszczenie opakowań ma dla MUJI kluczowe znaczenie. Nie chodzi tu o ozdabianie, ale o podkreślenie naturalnych kolorów i kształtów produktów.

Właśnie dlatego są one pakowane w proste, jednolite opakowania. Zgodnie z filozofią prostoty podejście to wpisuje się również w politykę oszczędzania zasobów i ograniczania ilości odpadów. W rezultacie wszystkie produkty MUJI pojawiają się na półkach sklepowych w prostych opakowaniach, na których znajdują się wyłącznie informacje dotyczące produktu, a ich charakterystyczna metka jest wykonana z papieru posiadającego certyfikat FSC*. Ponieważ odpady z tworzyw sztucznych stanowią poważny problem dla środowiska, w opakowaniach ogranicza się stosowanie plastiku w jak największym stopniu, w sklepach dostępne są papierowe torby, a klienci są zachęcani do korzystania z toreb wielokrotnego użytku. Wreszcie, odzież i tekstylia domowe są sprzedawane wyłącznie z metkami, bez opakowań, aby uniknąć marnotrawstwa materiałów.

W obliczu wyczerpywania się zasobów naszej planety, które skłania ludzkość do przyjęcia mniej marnotrawnego i bardziej zrównoważonego modelu konsumpcji, filozofia MUJI wydaje się jeszcze bardziej na miejscu.

Wizja projektowania MUJI nie opiera się na ozdobnikach, uwodzeniu ani sztucznym odświeżaniu kolekcji, lecz stanowi propozycję ograniczenia apetytów. Nie w duchu frustracji i restrykcji, ale raczej w spokojnej umiarkowaniu, dążąc do skromnej satysfakcji. Masaaki Kanai, w obliczu (nadmiernie) konsumpcyjnego społeczeństwa lat 80., rządzonego przez tyraniczne „Tego właśnie chcę”, dążył do zaoferowania uspokajającego „To wystarczy”. W Japonii istnieje powiedzenie, że „Torba pragnień nie ma dna” – MUJI chce uszyć to dno.

Podczas gdy większość marek proponuje, a nawet narzuca nam wypełnianie życia dodatkowymi rzeczami, MUJI powstało po to, by odciążyć i uprościć codzienne życie. Poprzez projektowanie produktów tak pomysłowych, że działają płynnie i bez zarzutu. Poprzez zaspokajanie naszych pragnień i potrzeb, zamiast tworzenia nowych. Poprzez uwolnienie nas od tyranii wyboru dzięki produktom, które robią to, co obiecują, i mówią to, co robią. Poprzez oferowanie praktycznych rozwiązań pozwalających uporządkować nasze domy. Poprzez oferowanie ubrań, które są trwalsze. A nawet poprzez wspieranie innej wizji designu, w której piękno czasami wynika z niedoskonałości lub prostoty, w przeciwieństwie do społeczeństwa, które głosi nieustanne dążenie do perfekcji.

Ten sposób myślenia wywodzi się z japońskich koncepcji japandi i wabi-sabi, które dostrzegają piękno w tym, co istotne, oraz w autentyczności. Bo japoński charakter marki MUJI to nie tylko folklor. Żyje ona w samym sercu marki i jest subtelnie obecna wszędzie dzięki zasadom, które każdy może stosować: chęci innego konsumpcjonizmu, dbałości o szczegóły, ciągłym poszukiwaniu pomysłowych rozwiązań, radości z odkrywania funkcjonalnego piękna w otaczających nas rzeczach oraz estetyce harmonii.

MUJI proponuje spokojniejszy sposób przeżywania codzienności, eliminując obciążenie psychiczne i stres dzięki przemyślanej prostocie.

Kiedy projekt eliminuje zbędne detale i elementy niezwiązane z funkcjonalnością, produkt powraca do swojej najczystszej istoty. Dzięki temu staje się on jeszcze bardziej intuicyjny w użyciu i dostępny dla jak najszerszego grona odbiorców. Dzięki wyeliminowaniu tych źródeł stresu i niepotrzebnej straty czasu życie staje się bogatsze, uproszczone i wydłużone, co pozostawia miejsce na inne zajęcia – lub relaks. Ten właściwy dystans od świata materialnego odzwierciedla japońską koncepcję danshari, która zmienia nasz stosunek do rzeczy, przywracając nam wolność i poczucie spełnienia.

Ta idea znajduje odzwierciedlenie we wszystkim, co robi MUJI – we wszystkich obszarach działalności i na przestrzeni lat. Ponad 1000 sklepów MUJI na całym świecie oferuje ponad 7000 produktów z kategorii artykułów papierniczych, podróży, higieny osobistej, przechowywania i sprzątania, a także odzieży, hoteli, restauracji i wyposażenia wnętrz. Stanowi ona również spójny motyw przewodni inicjatyw społecznych i projektów środowiskowych organizowanych przez markę. Wszystko, co myśli i robi MUJI, ma na celu bogatsze i szczęśliwsze życie. Równowagę tę założyciele wyrażają w motto: „Jedz dobrze, śpij dobrze, chodź więcej i często sprzątaj”. Łącząc uważność i kreatywność, MUJI proponuje życie w społeczeństwie, które jest nie tylko wygodniejsze, ale także bardziej zrównoważone, w harmonii z naszym środowiskiem. Świat, w którym prostota i piękno przenikają codzienne życie i rządzą wszystkimi aspektami egzystencji w spokojnej harmonii.